( 1 ) عايشه را از آن مىپرسيدند و علم بدان امر را نزد او مىيافتند . ابو معاوية ضرير از اعمش ، از مسلم ، از مسروق نقل مىكند كه * به او گفتند : آيا عايشه احكام ارث را به نيكى مىداند ؟ و او گفت : آرى ، سوگند به كسى كه جانم بر دست اوست ، پيرمردان اصحاب پيامبر ( ص ) را ديدم كه در آن باره از او مسأله مىپرسيدند . محمد بن عمر [ واقدى ] از موسى بن محمد بن ابراهيم بن حارث تيمىّ ، از قول پدرش ، از ابو سلمة بن عبد الرحمن نقل مىكند كه مىگفته است * هيچ تنى را به سنن رسول خدا و به فقه و به شأن نزول آيات و به احكام ارث داناتر از عايشه نديده‌ام . محمد بن عمر [ واقدى ] از موسى بن محمد بن ابراهيم بن حارث تيمىّ ، از عبد اللّه بن كعب آزاد كردهء خاندان عثمان ، از محمود بن لبيد نقل مىكند كه مىگفته است * همسران رسول خدا ( ص ) از پيامبر ( ص ) حديث بسيار مىدانستند ولى نه چندان كه عايشه و امّ سلمة ، و عايشه به روزگار عمر و عثمان و پس از آن تا هنگامى كه زنده بود فتوى مىداد و عمر و عثمان و ديگر بزرگان اصحاب رسول خدا ( ص ) پس از رحلت آن حضرت ، كسانى را پيش او مىفرستادند و او را از سنن رسول خدا مىپرسيدند . محمد بن عمر [ واقدى ] از عبد اللّه بن عمر بن حفص عمرىّ ، از عبد الرحمن بن قاسم ، از پدرش [ 1 ] نقل مىكند كه مىگفته است * عايشه در خلافت ابو بكر و عمر و عثمان و پس از آن تا هنگامى كه در گذشت ، بالاستقلال فتوى مىداد و من همواره ملازم او بودم و او با من سخت مهربان بود . و نيز در محضر ابن عبّاس هم كه چون دريا بود ، و همچنين ابو هريرة و ابن عمر هم كسب علم مىكردم . ابن عمر مردى بود سخت پارسا و دانشمند و در آنچه نمىدانست ، هيچ نظرى نمىگفت و سخت خود دار بود . محمد بن عمر اسلمىّ [ واقدى ] گويد * از قول بزرگان اصحاب رسول خدا ( ص ) كمتر حديث آمده است زيرا غالب آنان پيش از آنكه مردم نياز مبرمى به اخذ احاديث داشته باشند در گذشته‌اند . و از عمر بن خطّاب و علىّ بن ابى طالب ( ع ) نيز از اين جهت كه به خلافت رسيدند و قضاوت مىكردند و مورد سؤال واقع مىشدند ، روايات زيادى آورده‌اند . اصحاب رسول خدا جملگى پيشوايانى بودند كه به آنان اقتدا مىشد و سنتهايى را كه بجاى مىآوردند مردم فرا مىگرفتند ، وانگهى از ايشان مسأله مىپرسيدند و پاسخ

--> [ 1 ] . منظور قاسم بن محمد بن ابو بكر برادرزادهء عايشه است . - م .